Od 1 stycznia 2026 roku przedsiębiorca spełniający warunki Małego ZUS Plus może opłacać niższe składki na ubezpieczenia społeczne maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Każdy miesiąc, w którym przedsiębiorca korzystał z ulgi choćby przez jeden dzień, jest liczony jako pełny miesiąc wykorzystanego limitu. Tak samo przy obliczaniu 60-miesięcznego okresu prowadzenia działalności uwzględnia się miesiąc, w którym działalność była prowadzona przynajmniej przez jeden dzień. Nowa konstrukcja jest więc oparta na wyznaczonych okresach pięcioletnich, w których przedsiębiorca otrzymuje maksymalnie trzy lata preferencji.
Najważniejsza różnica dotyczy osób posiadających historię korzystania z ulgi przed 2026 rokiem. ZUS jednoznacznie wskazuje, że od stycznia 2026 roku można korzystać z nowego 36-miesięcznego limitu niezależnie od tego, czy przedsiębiorca wcześniej wykorzystał Mały ZUS Plus, korzystał z niego bezpośrednio przed zmianą, czy nigdy wcześniej nie był objęty preferencją. Właśnie dlatego pojawiło się określenie, że licznik został w praktyce uruchomiony od nowa. Nie oznacza to jednak zniesienia wszystkich ograniczeń. Nowy limit zaczyna funkcjonować razem z nowym sposobem wyznaczania okresów 60-miesięcznych i nadal zależy od corocznego spełniania warunków dotyczących działalności i przychodów.
Tak, i właśnie ta grupa może być jednym z największych beneficjentów zmiany. Jeżeli przedsiębiorca przed końcem 2025 roku wykorzystał już pełne 36 miesięcy Małego ZUS Plus, wcześniejsze wykorzystanie limitu nie blokuje automatycznie możliwości korzystania z nowych zasad od 2026 roku. ZUS potwierdza, że nowe 36 miesięcy przysługuje niezależnie od tego, ile miesięcy ulgi zostało wykorzystanych do 31 grudnia 2025 roku. Oczywiście przedsiębiorca musi nadal spełniać wszystkie pozostałe warunki. Jeżeli jego przychód przekroczy ustawowy limit albo pojawi się inna przesłanka wykluczająca, samo "wyzerowanie" okresu niczego nie zmieni.
Przykładem może być osoba, która korzystała z Małego ZUS Plus przez pełne trzy lata, a następnie przeszła na standardowe składki, ponieważ według wcześniejszych zasad wyczerpała dostępny limit. Jeżeli w 2026 roku ponownie spełnia warunki dochodowo-przychodowe i pozostałe kryteria, może wejść w nowy system liczenia okresów. Nie trzeba więc zakładać, że wykorzystanie preferencji kilka lat temu definitywnie zamyka drogę do obniżonych składek na kolejne lata. W praktyce ZUS wydał już interpretacje potwierdzające możliwość ponownego korzystania z preferencji przez przedsiębiorców, którzy wcześniej wykorzystali pełny limit. Najważniejsze jest jednak terminowe zgłoszenie i prawidłowe ustalenie pierwszego miesiąca nowego okresu.
Pierwszy nowy okres 60 miesięcy rozpoczyna się od miesiąca, w którym po grudniu 2025 roku przedsiębiorca zaczyna korzystać z Małego ZUS Plus. Jeżeli spełniał warunki i korzysta z ulgi od stycznia 2026 roku, pierwszy okres obejmuje kolejne 60 miesięcy liczone właśnie od stycznia. W jego ramach przedsiębiorca może wykorzystać maksymalnie 36 miesięcy preferencji. Gdy pierwszy okres 60-miesięczny się skończy, następny rozpoczyna się od pierwszego miesiąca prowadzenia lub kontynuowania działalności po zakończeniu poprzedniego okresu. W kolejnym bloku przedsiębiorca ponownie może otrzymać do 36 miesięcy ulgi, jeśli nadal spełnia wymagania.
To ważna zmiana w stosunku do wcześniejszego sposobu postrzegania limitu jako 36 miesięcy w ostatnich 60 miesiącach prowadzenia działalności. Obecnie powstają kolejne, wyraźnie wyznaczone 60-miesięczne okresy. Przykładowo przedsiębiorca rozpoczynający Mały ZUS Plus w styczniu 2027 roku rozpoczyna wtedy także swój pierwszy 60-miesięczny okres według nowych zasad. Styczeń jest jednocześnie pierwszym miesiącem z dostępnych 36 miesięcy ulgi. Konstrukcja ułatwia ustalenie momentu, w którym może pojawić się kolejny pełny limit, ale wymaga pilnowania początku każdego pięcioletniego okresu, zwłaszcza gdy działalność jest zawieszana albo ulga nie jest wykorzystywana bez przerwy.
Jeżeli przedsiębiorca wykorzysta pełne 36 miesięcy Małego ZUS Plus, zanim zakończy się jego 60-miesięczny okres prowadzenia działalności, przez pozostałą część tego okresu nie będzie miał prawa do preferencji. Klasyczny przykład to korzystanie z Małego ZUS Plus bez przerwy przez pierwsze trzy lata. Po wykorzystaniu 36 miesięcy pozostają jeszcze 24 miesiące do końca pięcioletniego okresu. W tym czasie przedsiębiorca musi rozliczać składki na innych zasadach odpowiednich do swojej sytuacji. Nowy 36-miesięczny limit może pojawić się dopiero wraz z rozpoczęciem kolejnego okresu 60 miesięcy.
Nowe przepisy nie oznaczają więc modelu "36 miesięcy ulgi, dwa lata przerwy i zawsze automatyczny powrót". W praktyce moment ponownego wejścia zależy od początku konkretnego 60-miesięcznego okresu. Dodatkowo przedsiębiorca w każdym roku musi sprawdzać, czy nadal spełnia kryteria Małego ZUS Plus. Może się zdarzyć, że właśnie rozpoczyna się kolejny pięcioletni okres i teoretycznie dostępne jest następne 36 miesięcy, ale przychód za poprzedni rok przekroczył limit. Wtedy ulga nie przysługuje, mimo że czasowy limit jest dostępny. Dwa warunki trzeba więc analizować równolegle: pozostałe miesiące ulgi oraz aktualne prawo do samego Małego ZUS Plus.
Nie. ZUS wyraźnie wskazuje, że niewykorzystanej części limitu nie można przenieść do następnego 60-miesięcznego okresu. Jeżeli przedsiębiorca w pierwszym pięcioletnim okresie korzysta z Małego ZUS Plus tylko przez 24 miesiące, nie uzyskuje później prawa do 48 miesięcy preferencji. Po rozpoczęciu kolejnego okresu ponownie ma maksymalnie 36 miesięcy. Pozostałych 12 miesięcy z poprzedniego okresu przepada. To rozwiązanie sprawia, że każdy pięcioletni blok jest traktowany jako oddzielny i ma własny maksymalny limit trzech lat preferencyjnych składek.
Z punktu widzenia planowania składek może mieć więc znaczenie moment rozpoczęcia korzystania z preferencji oraz lata, w których firma spełnia kryterium przychodowe. Nie zawsze przedsiębiorca będzie w stanie wykorzystać pełne 36 miesięcy, ponieważ jego wyniki mogą się zmieniać. Jeśli w jednym roku przychód przekroczy 120 tys. zł, może stracić możliwość korzystania z Małego ZUS Plus w kolejnym roku, nawet jeśli posiada jeszcze niewykorzystane miesiące. Gdy później ponownie spełni warunki, może wrócić do ulgi, jeśli nadal znajduje się w swoim 60-miesięcznym okresie i nie wyczerpał limitu. Samo posiadanie wolnych miesięcy nie gwarantuje więc niższych składek.
Podstawowy limit przychodu nadal wynosi 120 tys. zł za poprzedni rok kalendarzowy. Jeżeli przedsiębiorca prowadził działalność przez cały 2025 rok, przychód z działalności nie może przekroczyć 120 tys. zł, aby mógł korzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku. Jeżeli firma była prowadzona tylko przez część roku, limit należy odpowiednio zmniejszyć proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności. Sam niski przychód nie wystarcza. Przedsiębiorca musi również prowadzić działalność gospodarczą w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni. Osoba, która dopiero rozpoczyna firmę i nie posiada odpowiednio długiej historii z poprzedniego roku, nie przechodzi od razu na Mały ZUS Plus.
Wysokość składek jest natomiast powiązana z dochodem osiągniętym w poprzednim roku. Mały ZUS Plus nie oznacza jednej identycznej składki dla każdego korzystającego z ulgi. Podstawa jest ustalana na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu przedsiębiorcy i musi mieścić się pomiędzy ustawowym minimum a maksimum. W 2026 roku ZUS wskazuje, że składki społeczne liczone według Małego ZUS Plus mieszczą się w przedziale wynikającym z podstawy od 1441,80 zł do 5652 zł. Istotne jest również to, że preferencja nie obniża składki zdrowotnej. Ta jest rozliczana zgodnie z zasadami właściwymi dla formy opodatkowania przedsiębiorcy.
Nowe przepisy zmieniły sposób liczenia okresów, ale nie zniosły podstawowych ograniczeń. Z Małego ZUS Plus nie skorzysta między innymi przedsiębiorca, który w poprzednim roku rozliczał się kartą podatkową i jednocześnie korzystał ze zwolnienia sprzedaży z VAT. Wyłączenie obejmuje również osoby, które prowadziły w poprzednim roku inną pozarolniczą działalność, na przykład występowały jako wspólnicy określonych spółek. Preferencja nie jest także dostępna dla osoby, która nadal spełnia warunki do opłacania preferencyjnych składek przysługujących na wcześniejszym etapie prowadzenia firmy.
Bardzo ważne pozostaje ograniczenie dotyczące współpracy z pracodawcą. Małego ZUS Plus nie można wykorzystać, jeżeli przedsiębiorca wykonuje w ramach działalności na rzecz byłego albo obecnego pracodawcy takie same czynności, jakie wykonywał dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Regulacja ma ograniczać przekształcanie etatów w samozatrudnienie wyłącznie po to, aby obniżyć składki. Oznacza to, że nawet przedsiębiorca posiadający "nowe" 36 miesięcy oraz przychód znacznie poniżej 120 tys. zł może nie mieć prawa do ulgi, jeśli jego model współpracy spełnia warunki ustawowego wyłączenia.
Nie zawsze. Przedsiębiorca, który korzystał z Małego ZUS Plus do końca grudnia 2025 roku, nadal spełniał wszystkie warunki od stycznia 2026 roku i nie wyczerpał możliwości korzystania z preferencji według nowych zasad, nie musiał wyrejestrowywać się i ponownie zgłaszać z kodem 05 90 lub 05 92 wyłącznie z powodu wejścia nowych przepisów. Powinien natomiast prawidłowo składać dokumenty rozliczeniowe oraz ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II. Zmiana sposobu liczenia okresów nie oznaczała więc konieczności masowego przerejestrowania wszystkich dotychczasowych użytkowników ulgi.
Inaczej wyglądała sytuacja osób, które wcześniej nie korzystały z preferencji i chciały do niej przystąpić. Co do zasady zgłoszenie do Małego ZUS Plus należy przekazać do 31 stycznia danego roku albo w ciągu 7 dni od określonego momentu powstania prawa, na przykład rozpoczęcia lub wznowienia działalności w późniejszym terminie. W 2026 roku, ze względu na to, że 31 stycznia przypadł w sobotę, termin dla podstawowej grupy przedsiębiorców przesunął się do 2 lutego. ZUS pozwolił również skorygować zgłoszenia osobom, które błędnie uznały, że po wcześniejszym wykorzystaniu ulgi nie mają prawa do nowych 36 miesięcy.
Nie należy traktować nowych przepisów jak automatycznej obniżki składek naliczanej wszystkim osobom prowadzącym działalność. Mały ZUS Plus jest dobrowolną preferencją. Przedsiębiorca musi spełniać warunki i w sytuacji wymagającej zgłoszenia przekazać odpowiednie dokumenty z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia. ZUS wskazuje kody rozpoczynające się od 05 90 lub 05 92. Brak terminowego zgłoszenia może oznaczać potraktowanie sytuacji jako rezygnacji z Małego ZUS Plus na dany rok kalendarzowy. Dlatego samo przekonanie, że przedsiębiorcy "należy się" nowy limit, nie wystarcza do opłacania niższych składek.
Szczególnie ostrożne powinny być osoby, które zmieniają status ubezpieczeniowy, zawieszają działalność, wznawiają ją albo wchodzą w ulgę w ciągu roku. ZUS w swoich przykładach pokazuje, że termin przekazania zgłoszenia może mieć zasadnicze znaczenie dla prawa do preferencji. Jednocześnie przedsiębiorca, który prawidłowo rozpoczął korzystanie z Małego ZUS Plus i następnie zawiesił oraz wznowił działalność w tym samym roku, może w określonych warunkach kontynuować preferencję bez utraty niewykorzystanej części limitu. Przy niestandardowej sytuacji nie warto więc kierować się wyłącznie ogólną zasadą "36 miesięcy od nowa", lecz dokładnie ustalić obowiązek zgłoszeniowy.
Nie. Nowe przepisy zachowały możliwość wykorzystania niewykorzystanej części dodatkowych 12 miesięcy Małego ZUS Plus przyznanych określonym przedsiębiorcom w związku z rozwiązaniami wprowadzonymi w 2023 roku. Jeżeli przedsiębiorca posiadał prawo do tego dodatkowego okresu i do końca 2025 roku nie wykorzystał go w całości, pozostałe miesiące nie przepadają tylko dlatego, że od 2026 roku uruchomiono nowy sposób liczenia limitów. Trzeba jednak uwzględnić miesiące dodatkowej preferencji wykorzystane już przed 2026 rokiem.
Mechanizm może być jednak mniej intuicyjny, ponieważ dodatkowe miesiące trzeba pogodzić z nowym 36-miesięcznym limitem. ZUS podaje przykład przedsiębiorcy, któremu przysługiwało dodatkowych 12 miesięcy, ale wykorzystał wcześniej siedem. Pozostałe pięć może wykorzystać po 2025 roku, jednak w podanym przykładzie dopiero po wykorzystaniu 36 miesięcy preferencji wynikających z nowych zasad. Osoby posiadające niewykorzystany "bonus" z 2023 roku powinny więc prowadzić dokładną historię okresów ulgi. W ich przypadku liczba potencjalnych miesięcy preferencji może być większa, ale nie oznacza to możliwości dowolnego łączenia wszystkich limitów w jednym czasie.
Przy nowych zasadach kluczowe znaczenie ma sformułowanie "60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej". ZUS wyjaśnia, że jako miesiąc prowadzenia działalności uwzględnia się każdy miesiąc, w którym przedsiębiorca prowadził ją przez co najmniej jeden dzień. Jeżeli działalność pozostaje zawieszona przez cały miesiąc i przedsiębiorca nie prowadzi jej ani jednego dnia, taki miesiąc wymaga odpowiedniego uwzględnienia przy wyznaczaniu okresu. W praktyce zawieszanie i wznawianie działalności może więc wpływać na harmonogram korzystania z preferencji i wymaga dokładnego liczenia poszczególnych miesięcy.
Nie można jednak założyć, że zawieszenie automatycznie zachowuje prawo do ulgi bez żadnych formalności. Po wznowieniu działalności przedsiębiorca musi nadal spełniać ustawowe warunki oraz sprawdzić, czy wymagane jest nowe zgłoszenie. ZUS pokazuje przykład przedsiębiorcy, który prawidłowo zgłosił się do Małego ZUS Plus w lutym 2026 roku, zawiesił działalność od marca, a następnie wznowił ją od czerwca. Ponieważ zgłoszenie i wznowienie nastąpiły w tym samym roku oraz pozostał niewykorzystany limit, możliwa była dalsza preferencja. Takie przypadki pokazują, że przy przerwach w działalności warto liczyć miesiące na podstawie konkretnego kalendarza, a nie wyłącznie liczby lat.
Nie. Mały ZUS Plus dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna jest naliczana niezależnie zgodnie z zasadami właściwymi dla formy opodatkowania przedsiębiorcy. To szczególnie ważne, ponieważ potoczna nazwa "mały ZUS" może sugerować, że przedsiębiorca otrzymuje obniżkę całego miesięcznego przelewu do ZUS. W rzeczywistości korzyść dotyczy części społecznej, natomiast obciążenie zdrowotne pozostaje. Przy obliczaniu realnej oszczędności należy więc porównywać pełne miesięczne zobowiązanie, a nie zakładać proporcjonalne zmniejszenie wszystkich składek.
Wysokość składek społecznych w Małym ZUS Plus zależy od dochodu przedsiębiorcy z poprzedniego roku i mieści się pomiędzy określonym minimum oraz maksimum. W 2026 roku ZUS wskazuje, że podstawa wymiaru mieści się od 1441,80 zł do 5652 zł. Oznacza to, że korzyść dla dwóch przedsiębiorców może być zupełnie różna. Osoba o bardzo niskim przeciętnym dochodzie może płacić składki społeczne bliskie dolnej granicy, natomiast przedsiębiorca z wyższym dochodem będzie zbliżał się do górnego limitu. Dlatego opłacalność ulgi warto obliczać indywidualnie, szczególnie pamiętając, że niższa podstawa składek może również wpływać na wysokość przyszłych świadczeń.
Mały ZUS Plus obniża podstawę, od której przedsiębiorca opłaca składki społeczne, dlatego nie jest finansową korzyścią całkowicie pozbawioną długoterminowych konsekwencji. Niższa składka emerytalna oznacza mniejszą kwotę zapisywaną na koncie ubezpieczonego w ZUS. Przy wieloletnim korzystaniu z preferencji może mieć to wpływ na przyszłą emeryturę. Podobna zależność może dotyczyć części innych świadczeń, których wysokość jest powiązana z podstawą wymiaru składek. To jeden z powodów, dla których ustawodawca nie pozwala korzystać z obniżonej podstawy bez ograniczeń przez cały okres prowadzenia działalności.
Właśnie temu służy relacja 36 miesięcy ulgi do 60 miesięcy prowadzenia firmy. Przedsiębiorca może przez trzy lata korzystać z niższej podstawy, ale w pięcioletnim okresie pozostają również miesiące, w których powinien opłacać składki na innych zasadach, jeżeli wcześniej wykorzysta cały limit. Mały ZUS Plus jest więc przede wszystkim instrumentem poprawiającym bieżącą płynność najmniejszych przedsiębiorstw, a nie trwałym zastąpieniem standardowych składek. Przy wyborze ulgi warto brać pod uwagę zarówno kilkaset złotych potencjalnej miesięcznej oszczędności, jak i wpływ niższej podstawy na system ubezpieczeniowy w dłuższym okresie.
Najważniejsza wiadomość jest prosta: historia korzystania z Małego ZUS Plus do końca 2025 roku nie powinna być już automatycznym powodem do uznania, że przedsiębiorca nie może korzystać z preferencji w nowym systemie. Od 2026 roku dostępne jest maksymalnie 36 miesięcy w nowym 60-miesięcznym okresie, niezależnie od wykorzystania ulgi przed tą datą. Dlatego szczególnie osoby, które wcześniej zakończyły Mały ZUS Plus z powodu wykorzystania limitu, powinny ponownie zweryfikować swoje uprawnienia. To właśnie one mogą najłatwiej przeoczyć zmianę, zakładając, że nadal obowiązuje ich kilkuletni okres oczekiwania wynikający ze starego sposobu liczenia.
Jednocześnie hasło "36 miesięcy od nowa" nie powinno przesłaniać pozostałych zasad. Nadal obowiązuje limit przychodów, minimum 60 dni prowadzenia działalności w poprzednim roku, wyłączenia dotyczące pracodawcy i innych rodzajów pozarolniczej działalności oraz ustawowe terminy zgłoszenia. Niewykorzystane miesiące nie przechodzą pomiędzy kolejnymi 60-miesięcznymi okresami, a wykorzystanie wszystkich 36 miesięcy oznacza oczekiwanie do rozpoczęcia następnego okresu. Dla przedsiębiorców Mały ZUS Plus stał się więc bardziej dostępny, ale jednocześnie wymaga prowadzenia własnego kalendarza ulgi. Kilka minut poświęconych na sprawdzenie historii składek może przełożyć się na wiele miesięcy niższych obciążeń.
